Blog

13 Temmuz 2015

Değişik Yaş Grupları İçin Beslenmenin Fizyolojik Normları

Fizyolojik normlar,beslenme temel ilkeleri olarak; dengeli beslenme ve özel beslenme doktrinine dayanmaktadır.

Bu doktrin; bize besin ve enerji ihtiyacı bazında yaş gruplarına göre optimumu gösteren grafikler çizmemize yardımcı olur.Bu değerler kişiden kişiye değişmekle birlikte ortalama olarak standarttır.Tabi ki bu doktrine dayalı diyetler,yetkili hekimler ve diyetologlar eşliğinde,altyapının uygun olduğu kliniklerde yapılmalıdır.

Yetişkin gruplarda beslenme normları aşağıdaki etkenlere göre değişkenlik gösterir;

-Cinsiyet

-Yaş

-Mesleki ve yaşamsal faktörler

-Vücudun fizyolojik durumu

Çalışma çağındaki yetişkin nüfus için tavsiye edilen besin alımı ve enerji ihtiyacının belirlenmesinde,çalıştığı işin niteliğine ve işin enerji talebine göre önemli farklar ortaya çıkar.

Bu sebeple beslenme 18-60 yaş skalasında 5 ana gruba ayrılır.

1.Grup-Beyin İşçileri-Yöneticiler,mühendis ve teknik kadrolar,eğitimciler,sağlık çalışanları(Cerrahlar ve hemşireler dışındaki),akademi çalışanları,sekreteler vs. meslekler bu gruba dahildir.

2.Grup-Hafif fiziksel aktiviteli meslekler-Otomotiv sektörü,enerji işçileri,hizmet sektörü,raylı sistem şoförlüğü,veterinerler ve hemşireler bu gruba dahildir.

3.Grup-Orta dereceli emek işçileri-İş makinesi operatörleri,tesisatçılar,montajcılar,cerrahlar,kimyagerler,tekstil işçileri,otobüs ve kamyon sürücüleri,gıda sektörü,kanalizasyon işçileri,temizlik işçileri,demiryolu ve matbaa işçileri bu gruba dahildir.

4.grup-Ağır emek işçileri-İnşaat işçileri,tarım işçileri,metal işçileri,petrol-gaz işçileri,mekanize olmayan alanlarda ki işçiler bu gruba dahildir.

5.Grup-Ekstrem işçilik-Yer altı çalışanları,demir-çelik sanayisi işçileri,beton işçileri,döşemeciler,ekskavatörler,hamallar ve beden işçileri bu gruba dahildir.

Tüm gruplar yaş aralıklarına göre de 3 ana grupta toplanırlar;

-18-29

-30-39

-40-59

Yaş aralığı çizelgesi yaşa bağlı olarak enerji ve besin alım ihtiyacının yükselişi veyahut düşüşünü kademeli olarak gösterir.

Fizyolojik beslenme normlarını cinsiyete göre ele aldığımızda ise erkeklerde metabolizmanın daha hızlı olması sebebiyle enerji ihtiyacının doğru orantılı olarak arttığını kadınlarda ise düştüğünü görürüz.Bu sebeple her yaş aralığında besin rasyonu kadınlarda erkeklere oranla %15 daha azdır.İstisnai olarak tüm yaş gruplarında kadınların demir gereksinimi erkeklere oranla daha yüksektir.

Çalışma gruplarını cinsiyet esaslı ele alırsak 1,2,3 ve 4. gruplarda kadın ve erkekler çizelgeye dahil olurken,5.grupta kadınlar değerlendirme dışıdır.(istisnai durumlar harici)

Beslenme normlarında dikkate alınan bir diğer olgu ideal vücut ağırlığıdır.Ortalama boy ölçülerinde ideal ağırlık kadınlar için 60 kg,erkekler içinse 70 kilogramdır.(Boya göre değişkenlik gösterir.)

Besin ve enerji çizelgesi fazla kilolu insanlar için,iyileştirme ve tedavi temelli düzenlenir.

**Beslenme normunda uygun protein alımı birinci sırada gelir.Günlük önerilen hayvansal protein ve aminoasit alımı toplamın %55 ine denk gelirse,ancak sistemler düzgün çalışır.Günlük genel enerji toplamında ise protein kökenli enerji alımı 1. ve 2. çalışma grupları için %12,3-4 ve 5. gruplar içinse %11 seviyesindedir.

**Günlük enerji miktarının alımında yağın yeri de önemlidir.Toplam enerji ihtiyacının %30-33 ü yağ kökenli olmalıdır.Bu ortalama değer olmakla birlikte iklimsel koşullara göre bu oran artabilir veyahut azalabilir.

Güney bölgelerde %27-28 seviyesi yeterli iken,kuzey ve soğuk bölgelerde %36-39 seviyesi idealdir.Günlük alımda toplam miktarın en az %30 u bitkisel yağlardan oluşmalıdır.

Bir diğer faktör ise Linoleik Asittir.Günlük enerji ihtiyacının %4 ü linoleik asit kökenli olmalıdır.

Beslenme kriterleri genel olarak 3 iklimsel zon esas alınarak değerlendirilir.Güney,merkez ve kuzey iklim zonları.Kuzey zonu topluluklarında günlük enerji ihtiyacı merkez zona göre %10-15 daha fazladır.Beslenme normlarında ise her iki zonda da karbonhidrat ve protein oranları yaklaşık olarak aynı kalırken,kuzey zonda yağ miktarı fazladır.Güney zonda ise merkez zona göre günlük enerji ihtiyacı %5-10 oranında daha düşüktür.

Çalışma Grupları Yaş

Grupları

ERKEKLER KADINLAR
ENERJİ MİKTARI(Kcal)
 PROTEİN
(G)
ENERJİ MİKTARI(Kcal)
 ORTALAMA ALT/ÜST SINIR ORTALAMA ALT/ÜST SINIR
1.grup
18-29
30-39
40-59
2450
2300
2150
2300-2600
2150-2500
2000-2300
72
68
65
2000
1900
1800
1800-2100
1750-2000
1700-1950
61
59
58
2.grup
18-29
30-39
40-59
2800
2650
2500
2600-3200
2500-3000
2300-2800
80
77
72
2200
2150
2100
2100-2500
2000-2400
1950-2300
66
65
63
3.grup
18-29
30-39
40-59
3300
3150
3000
3200-3700
3000-3500
2800-3300
94
89
84
2600
2550
2500
2500-2900
2400-2800
2350-2700
76
74
72
4.grup
18-29
30-39
40-59
3850
3600
3400
3700-4200
3500-4000
3300-3700
108
102
96
3050
2950
2850
2900-3300
2800-3200
2700-3100
87
84
82
5.grup
18-29
30-39
40-59
4200
4000
3700
> 4200
> 4000
> 3700
117
111
105

Tablodaki tüm değerler ortalama olarak sağlıklı insanlar için ideal oranlarla hazırlanmıştır.Bu değerler vücudun fizyolojik durumuna göre değişkenlik gösterir,bu sebeple sadece hekim kontrolünde uygulanması elzemdir.Yalnızca fikir vermek açısından hazırlanmıştır.

 

Beslenme Esasları , , , , ,
About ceyhun

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir